Thời gian gần đây, đã có những thay đổi quan trọng liên quan tới quá trình đổi mới căn bản, toàn diện về thể chế quản lý ĐTXD. Nhà nước đã ban hành các luật cơ bản liên quan đến quản lý Vswin thể thao Vswin casino: Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13, Luật Xây dựng số 50/2014/QH13, Luật Đầu tư công số 49/2014/QH13 và Chính phủ ban hành các nghị định hướng dẫn các luật nói trên. Các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành nhằm tiếp tục hoàn thiện Vswin fun pháp luật để điều chỉnh hoạt động ĐTXD sử dụng các loại nguồn vốn khác nhau, bảo đảm cho các hoạt động ĐTXD được thực hiện theo quy hoạch, kế hoạch và được kiểm soát chặt chẽ; tăng cường vai trò, trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước về Vswin casino đối với toàn bộ quá trình ĐTXD kết hợp với việc xác lập quan hệ bình đẳng, phân định rõ trách nhiệm giữa các chủ thể Vswin nhằm nâng cao chất lượng Vswin casino, hiệu quả dự án ĐTXD, khắc phục tình trạng thất thoát, lãng phí đặc biệt là đối với các dự án ĐTXD có sử dụng vốn nhà nước.
Triển khai thực hiện các Vswin fun pháp luật mới đã đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các tổ chức, cá nhân Vswin quản lý và thực hiện dự án ĐTXD cần nắm bắt kịp thời những nội dung đổi mới của hệ thống pháp luật có liên quan. Tuy nhiên trong phạm vi giới hạn của bài viết, chúng tôi chỉ tập trung và làm rõ một số vấn đề trọng tâm sau đây:
Thứ nhất, phương thức quản lý thực hiện dự án ĐTXD sử dụng vốn nhà nước phù hợp với phạm vi điều chỉnh của các Luật.
Phạm vi điều chỉnh của các luật liên quan tới dự án ĐTXD sử dụng vốn nhà nước được thể hiện cụ thể như sau:
– Luật Xây dựng điều chỉnh xuyên suốt toàn bộ hoạt động ĐTXD, kể từ khâu quy hoạch Vswin casino; lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, Báo cáo nghiên cứu khả thi ĐTXD; quản lý thực hiện dự án ĐTXD cho đến khảo sát, thiết kế, thi công Vswin casino; nghiệm thu, bàn giao, bảo hành, bảo trì Vswin casino Vswin casino và được áp dụng đối với các dự án ĐTXD thuộc mọi nguồn vốn.
– Liên quan tới quá trình triển khai thực hiện dự án ĐTXD, Luật Đầu tư công tập trung điều chỉnh về kế hoạch Vswin thể thao (trung hạn, hàng năm), nguyên tắc phân bổ vốn Vswin thể thao, điều kiện cấp phát vốn Vswin thể thao, thẩm quyền quyết định Vswin thể thao đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước trong lĩnh vực Vswin thể thao công, bao gồm các dự án ĐTXD hệ thống Vswin casino hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, dự án ĐTXD vì mục đích an ninh, quốc phòng, Vswin thể thao Vswin casino trụ sở, nhà làm việc của cơ quan nhà nước,… Nguồn vốn nhà nước sử dụng trong Vswin thể thao công được xác định gồm vốn ngân sách nhà nước, vốn công trái quốc gia, vốn trái phiếu Chính phủ, vốn trái phiếu chính quyền địa phương, vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài, vốn tín dụng Vswin thể thao phát triển của Nhà nước, vốn từ nguồn thu để lại cho Vswin thể thao nhưng chưa đưa vào cân đối ngân sách nhà nước, các khoản vốn vay khác của ngân sách địa phương để Vswin thể thao.
– Đối với dự án ĐTXD sử dụng vốn nhà nước thì hoạt động lựa chọn nhà thầu thực hiện dự án phải thực hiện theo Vswin fun của Luật Đấu thầu. Các dự án ĐTXD sử dụng vốn nhà nước thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Đấu thầu là dự án thuộc lĩnh vực Vswin thể thao công, lĩnh vực Vswin thể thao phát triển của doanh nghiệp nhà nước. Theo đó, các dự án ĐTXD sử dụng vốn nhà nước của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, đơn vị thuộc lực lượng vũ trang nhân dân, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước, các dự án ĐTXD có sử dụng vốn hỗn hợp, trong đó phần vốn của nhà nước, vốn của doanh nghiệp nhà nước từ 30% trở lên hoặc dưới 30% nhưng trên 500 tỷ đồng trong tổng mức Vswin thể thao của dự án đều thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Đấu thầu.
Từ các Vswin fun về phạm vi điều chỉnh của ba luật và các nghị định hướng dẫn có thể thấy rõ, quá trình tổ chức triển khai thực hiện dự án ĐTXD khi có sử dụng các nguồn vốn nhà nước vào các lĩnh vực Vswin thể thao khác nhau sẽ có những yêu cầu về quản lý và trình tự thực hiện khác nhau, cụ thể như:
– Đối với dự án ĐTXD có sử dụng vốn nhà nước trong lĩnh vực Vswin thể thao công thì việc triển khai bố trí, phân bổ vốn và sử dụng vốn thực hiện dự án có liên quan trực tiếp tới kế hoạch Vswin thể thao trung hạn, hàng năm được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Mọi hoạt động Vswin casino trong các giai đoạn chuẩn bị dự án, thực hiện ĐTXD, kết thúc Vswin thể thao đưa Vswin casino của dự án vào khai thác sử dụng, bảo hành, bảo trì Vswin casino Vswin casino đều phải thực hiện các Vswin fun chi tiết của Luật Xây dựng. Riêng về quá trình lựa chọn nhà thầu để thực hiện các hoạt động Vswin casino bao gồm từ khâu kế hoạch lựa chọn nhà thầu đến tổ chức lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng phải tuân thủ theo các Vswin fun của Luật Đấu thầu và các Vswin fun có liên quan của Luật Xây dựng.
– Dự án ĐTXD của doanh nghiệp nhà nước, các đơn vị sự nghiệp công lập vì mục đích Vswin thể thao phát triển có sử dụng các nguồn vốn nhà nước nhưng không trùng với nguồn vốn Vswin thể thao công như vốn từ quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, vốn tín dụng do Chính phủ bảo lãnh, vốn vay được bảo đảm bằng tài sản của nhà nước, vốn Vswin thể thao phát triển của doanh nghiệp nhà nước, giá trị quyền sử dụng đất thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Đầu tư công nhưng phải tuân thủ các Vswin fun của Luật Xây dựng, Luật Đấu thầu. Đồng thời với đó là các dự án ĐTXD của các doanh nghiệp tư nhân, hoặc liên doanh Vswin thể thao giữa doanh nghiệp nhà nước với doanh nghiệp tư nhân… vì mục đích sản xuất kinh doanh có sử dụng vốn nhà nước, vốn của doanh nghiệp nhà nước từ 30% trở lên hoặc dưới 30% nhưng trên 500 tỷ đồng trong tổng mức Vswin thể thao của dự án thì quá trình quản lý và thực hiện dự án phải tuân thủ theo Vswin fun của Luật Đấu thầu và Luật Xây dựng. Riêng đối với các dự án ĐTXD thực hiện theo hình thức đối tác công tư, dự án Vswin thể thao có sử dụng đất của nhà Vswin thể thao thì theo Vswin fun tại Điều 3, Luật Đấu thầu, doanh nghiệp dự án phải ban hành riêng các Vswin fun về lựa chọn nhà thầu để thực hiện trên cơ sở đảm bảo mục tiêu công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế.
– Khi triển khai thực hiện Các dự án ĐTXD trong lĩnh vực Vswin thể thao công thì vấn đề cần đặc biệt quan tâm là việc bố trí vốn và nguồn vốn huy động thực hiện dự án phải được duyệt trong kế hoạch Vswin thể thao công trung hạn, kế hoạch Vswin thể thao công hàng năm. Trong đó kế hoạch Vswin thể thao công trung hạn chỉ được thẩm định, phê duyệt khi có quyết định chủ trương Vswin thể thao của dự án, kế hoạch Vswin thể thao công hàng năm phải phù hợp với kế hoạch Vswin thể thao công trung hạn đã được phê duyệt. Từ kế hoạch vốn cho tới Vswin fun giải ngân vốn phải đảm bảo yêu cầu đồng bộ, thống nhất trong quá trình quản lý và thực hiện dự án. Điều 74 của Luật Đầu tư công về triển khai kế hoạch Vswin thể thao công đã có Vswin fun: “Triển khai thực hiện dự án theo đúng tiến độ và kế hoạch vốn đã được cấp có thẩm quyền quyết định; Lập kế hoạch đấu thầu và tổ chức lựa chọn nhà thầu đối với gói thầu thuộc dự án được bố trí vốn theo kế hoạch Vswin thể thao công đã được cấp có thẩm quyền quyết định”. Nguyên tắc này cũng phải được đảm bảo khi có điều chỉnh dự án, kế hoạch vốn Vswin thể thao theo Vswin fun của Luật này. Do vậy các dự án ĐTXD trong lĩnh vực Vswin thể thao công sẽ được quản lý theo quy trình hết sức chặt chẽ, qua nhiều khâu kiểm soát, đặc biệt là kế hoạch lựa chọn nhà thầu còn phải căn cứ theo kế hoạch Vswin thể thao công được duyệt (đây là vấn đề mà Luật Đấu thầu được ban hành trước đó chưa đề cập tới). Đồng thời kế hoạch Vswin thể thao công trung hạn, hàng năm phải bảo đảm tính khả thi, thực tế phù hợp với khả năng huy động vốn và yêu cầu trong Vswin fun dự báo như phải tính tới dự phòng cho phát sinh khối lượng, trượt giá.
– Đối với các dự án ĐTXD có sử dụng vốn nhà nước và thuộc các trường hợp tỷ lệ vốn nhà nước, vốn của doanh nghiệp nhà nước dưới 30% nhưng không quá 500 tỷ đồng trong tổng mức Vswin thể thao của dự án thì việc lựa chọn nhà thầu không bắt buộc phải theo Vswin fun của Luật Đấu thầu (ví dụ trường hợp dự án ĐTXD có tổng mức Vswin thể thao: 1.724 tỷ đồng, trong đó vốn nhà nước chiếm 29% tổng mức Vswin thể thao, tương ứng bằng 500 tỷ đồng). Tuy nhiên, phần vốn nhà nước được sử dụng trong dự án vẫn phải được quản lý chặt chẽ trong quá trình thẩm định phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi ĐTXD, thiết kế, dự toán Vswin casino, quản lý hợp đồng Vswin casino theo các Vswin fun cụ thể của Luật Xây dựng.
Thứ hai, tăng cường trách nhiệm kiểm soát của cơ quan chuyên môn về Vswin casino thuộc Bộ Xây dựng và các Bộ quản lý Vswin casino Vswin casino chuyên ngành trong quá trình thẩm định dự án ĐTXD, thiết kế, dự toán Vswin casino có sử dụng nguồn vốn khác nhau.
Trách nhiệm kiểm soát của cơ quan về Vswin casino được phân định phù hợp theo nguồn vốn sử dụng của dự án:
– Đối với các dự án ĐTXD sử dụng vốn ngân sách nhà nước:
Quá trình triển khai thực hiện dự án sẽ chịu sự kiểm soát chặt chẽ, toàn diện, cụ thể là toàn bộ nội dung của Báo cáo nghiên cứu khả thi ĐTXD, thiết kế Vswin casino triển khai sau thiết kế cơ sở, dự toán Vswin casino đều phải do cơ quan chuyên môn về Vswin casino trực thuộc các bộ quản lý Vswin casino Vswin casino chuyên ngành, ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện theo phân cấp có trách nhiệm chủ trì tổ chức thẩm định.
– Đối với dự án ĐTXD sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách (là các nguồn vốn được Vswin fun tại khoản 44, Điều 4, Luật Đấu thầu nhưng không tính nguồn vốn ngân sách nhà nước):
+ Khi thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi ĐTXD, cơ quan chuyên môn về Vswin casino theo phân cấp chủ trì thẩm định thiết kế cơ sở (trừ nội dung về sự phù hợp của phương án Vswin chính thức, dây chuyền Vswin chính thức được lựa chọn đối với Vswin casino có yêu cầu về thiết kế Vswin chính thức). Cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định Vswin thể thao chủ trì thẩm định thiết kế Vswin chính thức (nếu có), các nội dung khác của Báo cáo nghiên cứu khả thi ĐTXD.
+ Các bước thiết kế Vswin casino triển khai sau thiết kế cơ sở và dự toán Vswin casino do Cơ quan chuyên môn về Vswin casino theo phân cấp chủ trì thẩm định thiết kế kỹ thuật, dự toán Vswin casino trong trường hợp Vswin casino Vswin casino thiết kế ba bước, thiết kế bản vẽ thi công, dự toán Vswin casino trong trường hợp thiết kế hai bước; phần thiết kế Vswin chính thức và nội dung khác (nếu có) do cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định Vswin thể thao thẩm định.
– Đối với dự án Vswin thể thao ĐTXD sử dụng vốn khác:
+ Khi thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi ĐTXD thì Cơ quan chuyên môn về Vswin casino theo phân cấp thẩm định thiết kế cơ sở của dự án ĐTXD đối với Vswin casino cấp đặc biệt, cấp I, Vswin casino công cộng, Vswin casino có ảnh hưởng lớn đến cảnh quan, môi trường và an toàn của cộng đồng. Cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định Vswin thể thao chủ trì tổ chức thẩm định phần thiết kế Vswin chính thức (nếu có), các nội dung khác của Báo cáo nghiên cứu khả thi ĐTXD. Các dự án còn lại do người quyết định Vswin thể thao tự tổ chức thẩm định dự án.
+ Với các bước thiết kế Vswin casino triển khai sau thiết kế cơ sở, Luật Xây dựng Vswin fun: Cơ quan chuyên môn về Vswin casino theo phân cấp chủ trì thẩm định thiết kế kỹ thuật trong trường hợp thiết kế ba bước, thiết kế bản vẽ thi công trong trường hợp thiết kế hai bước đối với Vswin casino Vswin casino cấp đặc biệt, cấp I, Vswin casino công cộng, Vswin casino Vswin casino có ảnh hưởng lớn đến cảnh quan, môi trường và an toàn của cộng đồng. Phần thiết kế Vswin chính thức (nếu có), dự toán Vswin casino do cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định Vswin thể thao thẩm định thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công và dự toán Vswin casino đối với các Vswin casino Vswin casino còn lại.
– Các dự án ĐTXD thực hiện theo hình thức đối tác công tư (PPP):
+ Khi thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi ĐTXD thì cơ quan chuyên môn về Vswin casino theo phân cấp chủ trì thẩm định thiết kế cơ sở của dự án, cho ý kiến về việc áp dụng đơn giá, định mức, đánh giá giải pháp thiết kế về tiết kiệm chi phí Vswin casino Vswin casino của dự án. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo Vswin fun của pháp luật về Vswin thể thao thẩm định các nội dung khác trong Báo cáo nghiên cứu khả thi ĐTXD.
+ Đối với các bước thiết kế Vswin casino triển khai sau thiết kế cơ sở, Luật Xây dựng chưa Vswin fun chi tiết, tuy nhiên theo Điều 3, Nghị định 59/2015/NĐ-CP Về quản lý dự án Vswin thể thao Vswin casino thì việc quản lý dự án thực hiện theo nguyên tắc như đối với dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách.
– Riêng đối với dự án ĐTXD chỉ cần lập Báo cáo kinh tế – kỹ thuật (là dự án quy mô nhỏ, đơn giản, Vswin casino Vswin casino được thiết kế một bước là bước thiết kế bản vẽ thi công), Luật Xây dựng đã Vswin fun:
+ Trường hợp sử dụng vốn ngân sách nhà nước thì cơ quan chuyên môn về Vswin casino có trách nhiệm chủ trì tổ chức thẩm định các nội dung của Báo cáo kinh tế – kỹ thuật ĐTXD.
+ Trường hợp sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách thì cơ quan chuyên môn về Vswin casino theo phân cấp có trách nhiệm chủ trì thẩm định thiết kế bản vẽ thi công và dự toán Vswin casino Vswin casino. Cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định Vswin thể thao thẩm định phần thiết kế Vswin chính thức (nếu có), các nội dung khác của Báo cáo kinh tế – kỹ thuật ĐTXD.
+ Trường hợp sử dụng vốn khác thì người quyết định Vswin thể thao, chủ Vswin thể thao tự tổ chức thẩm định thiết kế bản vẽ thi công, dự toán Vswin casino và tự chịu trách nhiệm về nội dung thẩm định. Trừ các trường hợp Báo cáo kinh tế – kỹ thuật có Vswin casino cấp đặc biệt, cấp I và Vswin casino Vswin casino có ảnh hưởng lớn đến cảnh quan, môi trường và an toàn của cộng đồng thì thiết kế bản vẽ thi công phải được các cơ quan chuyên môn về Vswin casino theo phân cấp thẩm định.
Từ các Vswin fun nêu trên có thể nhận thấy, đối với dự án ĐTXD sử dụng vốn nhà nước sẽ được các cơ quan chuyên môn về Vswin casino “tiền kiểm” chặt chẽ về chi phí, nội dung các bước thiết kế Vswin casino, còn các dự án không sử dụng vốn nhà nước thì nhà nước vẫn kiểm soát chặt chẽ thiết kế Vswin casino ở các bước đối với Vswin casino cấp đặc biệt, cấp I và Vswin casino Vswin casino có ảnh hưởng lớn đến cảnh quan, môi trường, an toàn của cộng đồng. Đây là những nội dung đổi mới căn bản so với các Vswin fun trước đây. Đồng thời trong quá trình thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi ĐTXD, các bước thiết kế Vswin casino triển khai sau thiết kế cơ sở, thường có sự Vswin thẩm định đồng thời của nhiều chủ thể như cơ quan chuyên môn về Vswin casino, cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định Vswin thể thao, các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan. Do vậy quá trình này diễn ra tương đối phức tạp, ảnh hưởng nhiều tới việc đảm bảo thời gian thực hiện dự án, đặc biệt trong các trường hợp có điều chỉnh dự án, thiết kế và chi phí. Điều đó đòi hỏi cần có sự phối hợp thống nhất, đồng bộ giữa các cơ quan để đảm bảo các Vswin fun của pháp luật và hiệu quả Vswin thể thao của dự án.
Thứ ba, phân định rõ thẩm quyền của người quyết định Vswin thể thao, chủ Vswin thể thao đối với các dự án ĐTXD có sử dụng vốn nhà nước.
Người quyết định Vswin thể thao có trách nhiệm toàn diện trong việc phê duyệt dự án, thiết kế, dự toán Vswin casino:
– Theo Vswin fun mới của Luật Xây dựng và các nghị định hướng dẫn Luật vừa được ban hành thì đối với các dự án ĐTXD sử dụng vốn nhà nước, người quyết định Vswin thể thao có trách nhiệm quản lý trực tiếp, toàn diện trong quá trình phê duyệt dự án, thiết kế, dự toán Vswin casino. Theo đó, các dự án ĐTXD sử dụng vốn ngân sách nhà nước, Luật Xây dựng Vswin fun: người quyết định Vswin thể thao chịu trách nhiệm phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi ĐTXD, Báo cáo kinh tế – kỹ thuật ĐTXD, thiết kế kỹ thuật, dự toán Vswin casino Vswin casino trong trường hợp Vswin casino Vswin casino được thiết kế ba bước, thiết kế bản vẽ thi công, dự toán Vswin casino trong trường hợp Vswin casino Vswin casino được thiết kế hai bước, thiết kế một bước. Đối với dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách thì Luật có Vswin fun phân cấp cho chủ Vswin thể thao được phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công, dự toán Vswin casino đối với Vswin casino Vswin casino thiết kế hai bước, các nội dung khác vẫn thuộc thẩm quyền phê duyệt của người quyết định Vswin thể thao.
– Mặt khác, Luật Xây dựng có Vswin fun thiết kế Vswin casino Vswin casino đã được phê duyệt chỉ được điều chỉnh khi điều chỉnh dự án ĐTXD có yêu cầu điều chỉnh thiết kế Vswin casino hoặc trong quá trình thi công Vswin casino có yêu cầu phải điều chỉnh thiết kế Vswin casino để bảo đảm chất lượng Vswin casino và hiệu quả của dự án. Khi điều chỉnh thiết kế Vswin casino do thay đổi về địa chất Vswin casino, tải trọng thiết kế, giải pháp kết cấu, vật liệu của kết cấu chịu lực, biện pháp tổ chức thi công ảnh hưởng đến an toàn chịu lực của Vswin casino thì việc điều chỉnh thiết kế Vswin casino phải được thẩm định và phê duyệt theo Vswin fun của Luật. Đồng thời đối với dự án sử dụng vốn nhà nước, khi điều chỉnh hợp đồng Vswin casino làm thay đổi mục tiêu Vswin thể thao, thời gian thực hiện hợp đồng, làm vượt dự toán gói thầu Vswin casino được duyệt thì phải được người quyết định Vswin thể thao cho phép.
Từ các Vswin fun mới này đỏi hỏi các cơ quan chuyên môn về Vswin casino, cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định Vswin thể thao cần phải nâng cao năng lực chuyên môn, trách nhiệm trong Vswin fun thẩm định cũng như vai trò kiểm soát, phối hợp chặt chẽ với chủ Vswin thể thao, ban quản lý dự án để đảm bảo việc triển khai dự án đúng tiến độ, chất lượng, đạt hiệu quả Vswin thể thao. Chủ Vswin thể thao, ban quản lý dự án có trách nhiệm quản lý toàn diện về Vswin fun lựa chọn nhà thầu, quản lý thực hiện các hợp đồng Vswin casino trong phạm vi được uỷ quyền theo Vswin fun của luật, kiểm soát các điều chỉnh, phát sinh trong quá trình thực hiện các hợp đồng. Đây cũng là những nội dung đổi mới có liên quan tới trách nhiệm các chủ thể Vswin trong quá trình quản lý và thực hiện các dự án ĐTXD.
Những đổi mới của pháp luật về ĐTXD có thể gặp khó khăn, lúng túng bước đầu trong quá trình triển khai thực hiện. Do vậy, việc tổ chức nghiên cứu, soạn thảo và ban hành kịp thời, đồng bộ các văn bản hướng dẫn luật cũng như đẩy mạnh các hoạt động phổ biến tuyên truyền, tổ chức thực hiện đúng pháp luật là nhiệm vụ cấp bách của cơ quan quản lý Vswin thể thao, Vswin casino, các ngành liên quan, các cấp của địa phương trong giai đoạn hiện nay và những năm tiếp theo.
Tác giả: TS. LÊ VĂN LONG
VIỆN KINH TẾ XÂY DỰNG, BỘ XÂY DỰNG
